Zajęcia prowadził: dr hab. Maciej Kandulski
Literatura
Zdanie w sensie logiki
Klasyczna definicja prawdy
Wnioskowanie
Reguła odrywania (Modus Poneus)
KLASYCZNY RACHUNEK ZDAŃ
Spójniki
Symbole alfabetu języka rachunku zdań
Zmienne zdaniowe
Zbiór formuł jezyka rachunku zdań
Podstawianie
____________________________________________________________
Dyżur: wtorek 12:00-13:00, poniedziałek ; B2-30
- egzamin pisemny będzie, na ćwiczeniach kolokwia
- można mieć 3 nieusprawiedliwione nieobecności na ćwiczeniach
____________________________________________________________
Literatura:
- J. Musielak: “Wstęp do matematyki”;
- Mordehai Ben-Ari: “Logika matematyczna w informatyce”;
- H. Rasiowa: “Wstęp do matematyki współczesnej”
- W. Guzicki: “Wykłady ze wstępu do matematyki: wprowadzenie do teorii zbiorów”;
- W. Guzicki: “Wstęp do matematyki: zbiór zadań”;
- R. Murawski, K. Świrydowicz: “Podstawy logiki i teorii mnogości”
- R. Murawski, K. Świrydowicz: “Wstęp do teorii mnogości”;
- A. Wojciechowska: “Elementy logiki i teorii mnogości”;
- W. Marek, J. Onyszkiewicz: “Elementy logiki i teorii mnogości”;
- I. Łavrov, Ł. Maksimova: “Zadania z teorii mnogości, logiki matematycznej i teorii algorytmów”;
- K. Trzęsicki: “Logika i teoria mnogości: ujęcie systematyczno-historyczne”;
____________________________________________________________
- teoria mnogości = teoria zbiorów
- cel nauki: opis świata; motyw: poznać świat
- nauka zawsze w jakimś języku (przekaz)
- prawda (T) i fałsz (F) - wartości logiczne, cechy zdania
Def.
Zdanie w sensie logik - zdanie przenoszące informacje, które mogą być T lub F
- istnieją też logiki więcejwartościowe, np. prawda - fałsz - nie wiem
- rozstrzyganie T / F nas nie interesuje
- Alfred Tarski - ważny polski matematyk
Def.
Klasyczna definicja prawdy
Prawda jest zgodnością tego co się mówi (zdania) z tym o czym się mówi (świat)
- łac. Vertias est adequatie rei et intellectus
- autor: Arystoteles (384 - 322), uczeń Platona, ucznia Sokratesa, którego żona jest symbolem kobiety zrzędliwej i marudnej…
- świat mentalny matematyków - nie ma go w materialnej rzeczywistości - nikt nie lubi matematyków
- obiekty matematyczne doskonałego świata poznajemy po jego cechach (Platon)
np. uczymy się liczyć na jabłuszkach…
- do wiedzy dochodzimy kolekcjonując fakty, powtarzając doświadczenia
Def.
Wnioskowanie - czynność mentalna: uznanie za T pewnych zdań, w oparciu o wiedzę, że T są inne zdania
- logika, to nauka formalna - interesuje się formą, a nie treścią
- zadaniem logiki jest dostarczanie różnym dziedzinom nauki, schematów wnioskowania (Arystoteles)
Reguła odrywania (Modus Poneus)
| Wiemy, że jeżeli A, to B i wiemy, że A , a więc możemy logicznie wywnioskować, że B |
np.
- zdania mogą mieć tę samą treść, ale inną formę (np. p, ┐┐p)
- zdania mogą mieć tę samą formę, ale inną treść (np. 2>0, 3>0)
____________________________________________________________
- do poł. XIX w. Logika była uprawiana przez filozofów, później przez informatyków
Dowcip matematyczny:
Idzie sobie facet w stanie wskazującym, spotyka matematyka i mówi:
- Czy Pan wie, że przez 3 dowolnie położone punkty można przeprowadzić prostą?
- Ależ to niemożliwe!
- Możliwe, tylko prosta musi być odpowiednio gruba…Matematycy zazwyczaj się z niego śmieją, a filozofowie nie.
- George Boole (1815 - 1864): algebraizacja logiki -logika jest podobna do algebry
- Gofllob Frege (1848 - 1925): w 1879 nadał logice postać aksjomatyczną
- Aksjomat - pewnik - twierdzenie teorii dedukcyjnej przyjęte bez dowodów i stanowiące podstawę innych twierdzeń
- System aksjomatyczny - system obejmujący układ aksjomatów i ich logicznych konsekfencji
- Bertrand Russel (1872 - 1970): “Principia Mathematica”
____________________________________________________________
- postacie przekazu logiki:
a) nauka formalna
b) osobna dyscyplina nauki
- logicyzm - pogląd, że cała matematyka sprowadzalna jest do logiki
- czytanka: Murawski 147 - 151 (nic interesującego - rys historyczny)
____________________________________________________________
KLASYCZNY RACHUNEK ZDAŃ
- w języku rachunku zdań używamy 5 spójników z języka naturalnego:
| nieprawda że | negacja | |
| i | koniunkcja | |
| lub | alternatywa | |
| jeżeli…, to… | implikacja | |
| wtedy i tylko wtedy gdy (wgdy) | równoważność |
- spójniki mają łączyć zdania, a nie nazwy
- argumenty - zdania, które łączy spójnik
- argumentowość spójnika - ile zdań łączy spójnik (┐- 1,pozostałe - 2)
* będziemy oznaczać wszystkie spójniki dwuargumentowe
- argumenty nazywamy czynnikami
- argumenty nazywamy składnikami
- ekstensjonalny (spójnik) - sam spójnik wyznacza wartość logiczną
- intensjonalny (spójnik) - wart. log. zależy od treści zdań
- zmienne zdaniowe (różne kaligraficzne warianty na to samo):
Def.
Symbole alfabetu języka rachunku zdań:
- p, q, r, …
- (, )
Zmienne zdaniowe - reprezentują zdania proste w sensie logiki
Symbol:
- zdanie proste w sensie logiki - zd. nie zawierające spójnika logicznego
Def.
Zbiur formół języka rachunku zdań
- każda zmienna zdaniowa jest formułą języka rachunku zdań
- jeżeli A i B są formułami j. r. zd. to ┐(A) , (A)*(B), też są formułami j. r. zd.
- nie ma żadnych innych formuł j. r. zd.
Czyli formułami są zmienne i wszystko co powstaje przez ich zespójnikowanie
A, B - zmienne metajęzykowe
Symbol:
- nazwa formuły (całej) pochodzi od spójnika, który wiąże najsłabiej (najbardziej ogólnego)
Umowy dotyczące zapisu:
- pomijamy nawiasy przed podwójnymi negacjami
- pomijamy nawiasy wokół zmiennych zdaniowych
- siła wiązań (malejąco):
- wszystkie zmienne użyte w formule A, znajdują się w nawiasie
- nie wszystkie zmienne w nawiasie muszą występować w A
np.
Podstawianie - zastępowanie zmiennych zdaniowych
Niech
wynik jednoczesnego zastąpienia w A każdego wystąpienia zmiennej przez
______________________________________________________________________
Błędy, pytania, uwagi zgłaszaj na
m@wmid.amu.edu.pl
(w temacie podaj sygnaturę strony)
